T.C.
ADALET BAKANLIĞI
HUKUK İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
ARABULUCULUK DAİRE BAŞKANLIĞINA
Konu: UYAP Arabulucu Portal ‘a ilişkin iyileştirme önerilerimizin sunulmasıdır.
UYAP Arabulucu Portal, arabulucuların görev yapacakları komisyonun belirlenmesi, dava şartı kapsamında adliye arabuluculuk büroları tarafından görev atanması ve arabuluculuk süreçlerinin devamı ve sonuçlandırılması konusunda çeşitli işlemlerin yapılabildiği bir uygulama olup son derece yararlıdır.
Zaman içinde birtakım iyileştirmeler yapılması ile birlikte, iyileştirilmesi veya geliştirilmesinde fayda bulunduğu tarafımızca değerlendirilmektedir. Bu nedenle işbu rapor hazırlanmış olup önerilerimizin hayata geçirilmesi halinde arabulucuların portal kullanımımın daha etkin hale gelmesine yarar sağlayacağını düşünmekteyiz.
Önerlerimizi şu başlıklar altında toplayabiliriz:
1) Gerek ihtiyari dosya açılırken gerekse avukat portal üzerinden arabuluculuk başvurusu yapılması aşamasında taraf bilgisi girilirken “kişi” ve “kurum” seçenekleri mevcuttur. Kişi seçeneğiyle ilgili sorun bulunmamakla birlikte “kurum” seçeneği seçildiğinde kullanıcıya kurumun “özel hukuk tüzel kişisi” mi yoksa “kamu hukuku tüzel kişisi” mi olduğu yönünde seçim yaptırılması ve kullanıcının yapmış olduğu seçim doğrultusunda “özel hukuk tüzel kişisi” için mersis numarası, “kamu hukuku tüzel kişisi” için detsis numarası girilmesinin zorunlu tutulması hem muhatabın hatasız seçilmesi hem de arabulucunun ilgili tarafa çok daha hızlı, hatasız ve kolay ulaşabilmesine imkan sağlayacağı kanaatindeyiz.
2) “Dosya Sorgulama” kısmında arabulucunun bir dosyayı seçip görüntülemesi halinde bu dosya özelinde kişilerin ve kurumları bilgilerine pratik şekilde ulaşabilmesinin sağlanması arabuluculuktaki hazırlık aşamasında arabuluculara çok büyük kolaylık sağlayacaktır. Bu amaç doğrultusunda gerçek kişilerin T.C. kimlik numaraları ve varsa kimlik bilgileri üzerinden MERNİS adreslerinin ve sair iletişim bilgilerinin, tüzel kişilerin ise doğrudan Ticaret Bakanlığı ‘nın MERSİS sistemine bağlı şekilde firma / esnaf bilgilerinin sorgulanmasına imkân tanınmasının çok önemli olduğu inancındayız.
3) Gerek ihtiyari dosya açılırken gerekse avukat portal üzerinden arabuluculuk başvurusu yapılması aşamasında tarafların iletişim bilgileri girilirken e-posta ve KEP adresleri için de alanlar açılmasının taraflara ulaşmak ve onları bilgilendirebilmek için son derece yararlı ve işlevsel olacağını düşünmekteyiz.
4) Arabuluculuk başvurusu yapılması aşamasında;
a) Uyuşmazlığın “tüketici uyuşmazlıklarında dava şartı” kapsamında olduğunun netleştirilmesi bakımından, başvurucuya uyuşmazlığın tüketici mahkemesi görev alanında olup olmadığı veya (2026 yılı için) 186.000-TL tutarındaki parasal sınırın üzerinde olup olmadığının veya bu hususta mevcut bir icra takibi bulunup bulunmadığının sorulması yönünde zorunlu bir seçim işlemi yaptırılabilir. Başvurucunun cevabına göre arabuluculuk başvurusu alınır veya sistem tarafından başvurunun alınamayacağı yönünde ekranda bilgi notu gösterilir.
b) Kiracı kiralayan arasındaki uyuşmazlıklarla ilgili olarak arabulucuya başvurulması aşamasında uyuşmazlığın “diğer tür uyuşmazlıklarda dava şartı” kapsamında olup olmadığının netleştirilmesi bakımından, başvurucuya davanın icra hukuk mahkemesinde mi sulh hukuk mahkemesinde mi açılacağının sorulması yönünde zorunlu bir seçim işlemi yaptırılabilir. Başvurucunun cevabına göre arabuluculuk başvurusu alınır veya sistem tarafından başvurunun alınamayacağı yönünde ekranda bilgi notu gösterilir.
5) Arabulucuların süreçte taraf olarak yer alan kişilerle iletişim kurmasında zaman zaman aksaklıklar yaşanabilmekte ve bu nedenle hem arabulucu hem de büro personelleri için çok fazla emek ve zaman kaybı yaşanabilmektedir. Bunun önüne geçilebilmesi için; arabuluculuk Büroları tarafından yapılan görevlendirmelerde taraf olarak kaydedilmiş kişilerin adres ve telefon bilgileri sistem tarafından otomatik olarak getirilebilir. Eğer kişiler sonradan arabulucu tarafından eklenmiş ise sonradan tanımlanan bu kişilerin iletişim bilgilerinin ilgili arabuluculuk bürosundan istenilebilmesi için “İletişim Bilgilerini İste” şekilde bir talep düğmesi oluşturulabilir. Bu talebin arabuluculuk büro personeli / yazı işleri müdürü tarafından kabul edilmesi durumunda sonradan eklenen kişilerin iletişim bilgilerinin görüntülenmesi sağlanır. Bu şekilde yapılacak düzenlemeler ile arabulucu tarafından dosyayla ilgisiz kişilerin iletişim bilgilerinin sorgulanmasının ve dosyada taraf olan kişilerin iletişim bilgilerine erişimle ilgili zaman ve emek kaybının da önüne geçilebilecektir.
6) “Dosya Sorgulama” kısmında “Taraf Bilgileri” sekmesi altında arabuluculara “Taraf Ekleme” ve “Taraf Silme” yetkisinin tanımlanmış olması son derece yararlı olmakla birlikte bu işlemlerin gerçekleştirilmesi esnasında arabulucuya yapmış olduğu işlemin gerekçesinin yazılmasına imkân veren bir düzenleme yapılması da son derece önemlidir. Çünkü o gün için yapılan işlemin gerekçesi daha sonra hatırlanamayabilir. Tarafların eklenmesi veya silinmesinin gerekip gerekmediği hususlarında bir uyuşmazlık yaşanması halinde arabulucunun gerekçesi, hali hazırda sistemde kayıtlı olacağından gerektiği takdirde yargı mercileri tarafından incelenebilecek ve bu konudaki uyuşmazlığın derhal sonlandırılmasıyla zaman kaybının önüne geçilebilecektir. Bu durum aynı zamanda arabulucuların yaptıkları işlemler nedeniyle töhmet altında kalmalarının da önüne geçeceğinden arabuluculuk kurumunun güvenilirliğine olumlu şekilde yansıyacaktır.
7) “Dosya Sorgulama” kısmında “Taraf Bilgileri” sekmesi altında kısıtlı, tutuklu veya hükümlü tarafların (mümkünse ilgili kararlarla ve vasilerine ilişkin kimlik ve iletişim bilgileriyle birlikte) belirtilmesi bu konuda harcanacak gereksiz zaman ve emek kaybının önüne geçecek ve son derece faydalı olacaktır kanaatindeyiz.
8) Arabulucu belirleme tutanaklarının arabulucu portal üzerinden arabulucunun kayıtlı olduğu büroya gönderilebilmesinin ve sisteme bu şekilde kaydedilebilmesinin olanaklı hale gelmesinin son derece yararlı ve pratik olacağını düşünüyoruz.
9) Arabuluculuk sürecine başvuru sırasında başvurucu taraflar ve vekilleri zaman zaman yetersiz, eksik veya hatalı iletişim bilgileri verebilmektedirler. Sisteme veri girişi sırasında, tarafların ve vekillerinin kasten eksik veya hatalı bilgi vermeleri halinde haklarında TCK md. 206 uyarınca işlem yapılabileceği yönünde bir uyarı metni bulunmasının caydırıcı ve yararlı olabileceği kanaatindeyiz.
10) Adliye Arabuluculuk Büroları tarafından, arabuluculara otomatik tevzi sistemi ile yapılan her bir görevlendirmede arabuluculara bir (1) puan eklenmekte ve yapılan görevlendirmenin “anlaşma” ile sonuçlanması halinde ise (21.06.2023 tarihli duyuru uyarınca) iki (2) puan düşülmektedir. Bu uygulamanın arabulucuların süreçlerde daha fazla gayret göstereceği ve emek vereceği düşünülmüş olsa bile uygulamanın çoğu arabulucu tarafından olumsuz değerlendirildiği gözetilmektedir. Bunun nedeni, anlaşma halinde puan düşülerek ilgili arabulucuya derhal yeni dosya atanması nedeniyle ortalama puanın altında olan arabulucuların uzun süre iş alamamasıdır. Arabulucular bu nedenle huzursuz olmakta ve sistemin adil işleyişine olan güvenlerini yitirmektedirler. Bunun önüne geçilebilmesi amacıyla arabulucuya otomatik tevzi sistemi ile dosya ataması sırasında verilen bir (1) puanın geri alınmasının yeterli olacağı kanaatindeyiz.
11) Arabulucular tarafından “Taşınmazın Devrine veya Taşınmaz Üzerinde Sınırlı Ayni Hak Kurulmasına İlişkin Uyuşmazlıklarda Arabuluculuk” başlıklı, HUAK md. 17/B kapsamında yürütülecek arabuluculuk süreçlerinde, tarafların yazılı olarak kararlaştırması ve arabulucunun bu kararı tutanak altına alması halinde arabulucunun talebiyle, arabuluculuk süreciyle sınırlı olmak ve konulduğu tarihten itibaren üç ayı geçmemek üzere tasarruf yetkisinin kısıtlandığına dair tapu siciline şerh verilebileceği öngörülmüştür. Bu işlemin hiçbir zaman ve emek kaybına yol açmaksızın arabulucular tarafından en kısa sürede yapılabilmesi amacıyla sisteme, doğrudan ilgili tapu müdürlüğüne müzekkere gönderilebilmesini temin edecek bir kanal açılmasının ve bu sistemde hazır şekilde var olan tasarruf yetkisinin kısıtlandığına dair şerh talebini içeren müzekkerenin / üst yazının yüklenebilmesi için “Evrak Gönderme” kısmına bir giriş satırının konulmasının yararlı olacağı kanaatineyiz.
12) Arabulucuların görevi kabul ettikleri tarihte başlayan yasal sürelerinin arabulucular tarafından etkin şekilde takibinin sağlanması da önem arz etmektedir. Bu konuda arabulucuların işlerini kolaylaştırmak amacıyla “Dosya Sorgulama” sayfasında yer alan ve dosya bilgilerini gösteren satırlarda yer alan “Dosya Açılış Tarihi” sütununun sağına “kalan yasal süre” isimli bir sütun daha eklenerek arabulucunun kalan yasal süresi gün bazında gösterilirse arabulucuların yasal süreyi aşma risklerinin de en aza indirilmiş olacağını düşünüyoruz. Açılacak yeni sütun için diğer sütunların verileri görüntülemesini engellemeyecek şekilde gereğince daraltılması yeterli olacaktır.
13) Arabuluculara yapılan görevlendirmelerde taraf sayısının fazla olması durumunda arabulucuların taraflara ulaşmak ve onları sürece davet etmek üzere yapacakları iş ve işlemler dolayısıyla zaman zaman ciddi tutarda masraflar ortaya çıkabilmektedir. Arabulucunun süreçte sarf edeceği, başta posta ve kargo masrafları olmak üzere toplantı salonu kiralama ve benzeri giderlerin arabulucuya makbuz karşılığı ödenmesi sağlanmalıdır. Bu ödemenin başvurucu tarafça yapılabileceği gibi suç üstü ödeneğinden de yapılabileceği ve bu ödemelerin yargılama giderlerinden kabul edilerek dava sonunda haklılık oranına göre paylaştırılabileceği değerlendirilmekte olup Arabuluculuk asgari Ücret Tarifesinde bu yönde bir değişiklik yapılması halinde kullanılmak üzere sisteme bu masraflara ilişkin belgelerin yüklenebilmesi için “Evrak Gönderme” kısmına bir giriş satırının konulmasının yararlı olacağı kanaatineyiz.
14) Arabulucuların bürolara veya Arabuluculuk Daire Başkanlığı ‘na gönderdikleri her türlü evrakla ilgili süreçleri arabulucu portalın sol sütununda bulunan “İşlemlerim” kısmından takip edebilmeleri son derece akılcı ve faydalı bir geliştirmedir. Ancak bu bölümde “İşin Durumu” başlıklı sütunda, yeşil renkte yazan “tamamlandı” ibaresi arabulucular tarafından talebin kabul edildiği algısı yaratmakta ve kafasını karıştırabilmektedir. Bu sütunda yer alan yeşil renkteki “tamamlandı” ibresi yerine talebin sonucuna göre “talep kabul edildi” veya “talep reddedildi” yazılması daha sonucun net şekilde anlaşılabilmesini sağlayacak ve olası karışıklıkların önüne geçecektir kanaatindeyiz.
15) Arabulucu Portal ‘da, sol sütunda bulunan ve dosyalarımızı sorgulamamıza ve işlem yapmamıza olanak sağlayan “Dosya İşlemleri” kısmında “Yargı Birimi” seçilmesi zorunlu olmakla birlikte burada arabulucu tarafından seçilebilecek tek seçenek “Arabuluculuk Merkezi” seçeneğidir. Portalda bu kısmın “Arabuluculuk Merkezi” olarak otomatik seçili (default) şekilde gelmesi gereksiz zaman kaybının önüne geçecektir.
16) İhtiyari dosya açılırken taraf vekillerinin girilmesi aşamasında yalnızca Avukatın T.C. Kimlik Numarası ile sorgulama yapılabiliyor olması ve sorgulama sonucunda açıkça adının ve soyadının ekranda görülebilmesi yerine sadece adının ve soyadının baş harflerinin görülebilmesi, geri kalan harflerin yıldızlık şekilde kapatılmış (maskelenmiş) olması da arabulucuda ve taraflarda tedirginlik yaratabilmektedir. Özellikle birden fazla ismi olan avukatların ilk isimlerinin baş harflerinin kullanılıyor olması durumunda bu sorun yaşanabilmektedir. Yine ismini kısaltılmış olarak kullanan avukatlar yönünden de durum benzerdir. Örneğin isminin Kerim olduğunu söyleyen ancak ismi Abdülkerim olan bir avukatın ismi A*** olarak görülmekte olduğundan, arabulucu girdiği T.C. Kimlik numarasını yeniden kontrol etmek zorunda kalmakta ve bu durumda da gereksiz zaman kaybına neden olmaktadır. Bu noktada önerimiz avukatların sisteme kayıtları gerçekleştirilirken levhalarında kayıtlı oldukları barolar ve baro sicil numaraları ile de sorgulanabilir olmalarıdır. Avukatların kayıtlı oldukları baro ve baro sicil numaralarının başvuru esnasında da sisteme girişinin zorunlu tutulması arabulucunun ilgili taraf vekiline çok daha hızlı, hatasız ve kolay ulaşabilmesine imkân sağlayacaktır kanaatindeyiz.
17) “Dosya Aç” kısmında “Dosya Açılış Tarihi” seçilmesi ancak portala giriş yapılan gün olarak seçilebilmekte olup bu durum uygulamada zaman zaman sorun yaşanmasına neden olmaktadır. Tarafların ihtiyari olarak arabuluculuk sürecini başlatmaları anında çeşitli sebeplerle portala girerek dosya açılışı yapamayan arabulucunun tutanakları ile portal üzerindeki belgeler arasında (tarih yönünden) tutarsızlıklar olmakta ve sisteme beyan edilen işlemlerle gerçek işlemler tarihler bazında örtüşmemektedir. Bu noktada önerimiz “Dosya Açılış Tarihi” nin işlenmesi hususunda arabulucuya en azından bir haftalık geriye dönük işlem yapabilme olanağı tanınmasıdır. Bunun yapılmaması halinde özellikle hak düşürücü süreler ve zaman aşımı sürelerinin hesaplanması bakımından kritik durumlarda yargı mercileri sistemde görünen tarihle arabuluculuk belgelerindeki tarihlerden hangisinin esas alınması gerektiği noktasında tereddüt yaşayabilecekler ve bu durum arabuluculuk kurumunun güvenilirliğine olumsuz yansıyabilecektir.
18) “Dosya Sorgulama” kısmında “Dosya İşlemleri” sekmesi altında arabuluculara dosya türünün değiştirilebilme yetkisinin tanımlandığı bölümde, arabulucuların dosya türünün neden değiştirilmesi gerektiğini gerekçelendirebilmesi için tanınan 200 karakterlik alanın 500 karaktere çıkarılmasının daha iyi olacağı kanaatindeyiz. Gerekçe yazılacak alanın 200 karakterle sınırlandırılması arabulucunun değişiklik talebine ilişkin gerekçesini net şekilde ifade edememesine ve büro personelinin de bu nedenle tereddütte kalmasına neden olabilecektir.
19) Arabulucunun dosya türünü değiştirmesi durumunda, sistem üzerinden büro personeli onay verinceye kadar ilgili dosya arabulucunun üzerinde görünmekte ve bazı arabulucular işlemin gerçekleşmemiş olabileceği zannıyla sonuç kısmından dosya kaydını kapatmaya çalışmaktadırlar. Bu durum da daha sonra hem büro personelinin dosya üzerinde işlem yapmasına ve dosyanın yeni bir arabulucuya atanmasına hem de dosya türünü değiştiren arabulucuya sistem tarafından puan iadesi yapılabilmesine engel teşkil etmektedir. Bu aşamada önemle ifade etmek isteriz ki bu alanda arabulucunun dosya türü değiştirilmesine ilişkin talebinin Arabuluculuk Daire Başkanlığı ‘nda görev yapan hukukçular (tetkik hakimleri) tarafından incelenerek nihai kararın verilmesi çok daha sağlıklı ve güvenilir olacaktır. Çünkü burada verilen karar doğrultusunda yeni, bir arabuluculuk süreci başlayacak ve tarafların gerektiğinde yargı mercilerine erişimi için gereken zaman uzamış olacaktır. Yine bu aşamada, arabulucunun “Değişiklik Talebi Gönder” düğmesine tıklamasının ardından dosyanın personelin işlem yapacağı zamana kadar pasife alınması ve özellikle sonuç girilmesinin engellenmesi çok daha yerinde olup hata yapılması riskini ciddi şekilde azaltacağı kanaatindeyiz.
20) “Dosya Sorgulama” kısmında “Sonuç” sekmesi altında arabulucunun bilgi girişi yapması gereken “Sonuç Türü” ve “Sonuç Tarihi” bölümleri bulunmaktadır. Mevcut durumda “Sonuç Türü” başlığı altında;
– Anlaşma
– Görüşme sonunda anlaşamama
– Görüşme yapılmadan anlaşamama
– Arabuluculuğa uygun olunmaması
– Konusuz Kalma- Başvurucunun vazgeçmesi
– Yetkisizlik
– Sehven kayıt
– Kısmi Anlaşma
seçenekleri ile sistemde dosya kapatılabilmektedir ancak bu seçenekler ne yazık ki uygulamada yetersiz kaldığı ve ihtiyacı karşılamamaktadır. Bu alana eklenmesi gerektiğini düşündüğümüz seçeneklerle ilgili olarak öncelikle mevzuatta düzenleme yapılmasının sistemi daha sağlıklı hale getireceğini düşünüyoruz. Bu husustaki önerilerimiz ve gerekçelerimiz şu şekildedir:
a) Sürecin Başlamaması Nedeniyle: Uyuşmazlık taraflarının dava şartı kapsamında olmayan bir uyuşmazlıkla ilgili olarak arabulucu görevlendirilmesini istemeleri veya dava şartı kapsamında yapılan bir uyuşmazlıkla ilgili arabulucunun yapacağı denetim neticesinde dosya türünün değiştirilerek “ihtiyari” dosya olarak yeniden atanması hallerinde görevlendiren arabulucu dosyanın kapatılması aşamasında sıkıntı yaşayabilmektedir. Dava şartı kapsamında olmayan (ihtiyari) uyuşmazlıklarla ilgili süreçler, Arabuluculuk Sürecinin Başlaması ve Sürelere Etkisi başlıklı HUAK md. 16 hükmüne göre “Arabuluculuk süreci, dava açılmadan önce arabulucuya başvuru halinde, tarafların ilk toplantıya davet edilmeleri ve taraflarla arabulucu arasında sürecin devam ettirilmesi konusunda anlaşmaya varılıp bu durumun bir tutanakla belgelendirildiği tarihten itibaren işlemeye başlar.” Dolayısıyla uyuşmazlık taraflarının talebi veya arabulucunun dosya türünü değiştirmesi nedeniyle bir arabulucuya doğrudan gönderilen arabuluculuk görevlerinde tarafların arabuluculuk faaliyetine katılmayı kabul etmemesi halinde dosya bugün mevcut olan seçeneklerden biri ile kapatılması zorunluluğu hasıl olmaktadır. Oysa arabuluculuk faaliyeti teknik olarak henüz başlamamış olduğundan başlamayan bir sürecin mevcut seçeneklerle sonuçlandırılması da açıkça hatılıdır. Bunun önünde geçilebilmesi için bu gibi durumlarda dosyanın Arabulucu Portal üzerinden “Sürecin Başlamaması Nedeniyle” kapatılabilmesi de mümkün olmalıdır kanaatindeyiz.
b) Kısmi Anlaşma (Kısmen Anlaşma): Bu seçenek ne yazık ki seçenekler kısmının son sırasında yer almakta ve zaman zaman gözden kaçabilmektedir. “Kısmen anlaşma” seçeneğinin “Anlaşma” seçeneğinden hemen sonra gelmesinin tarafımızca daha uygun olacağı değerlendirilmektedir.
c) Arabulucunun Taraflarca Reddi: Taraflar, büro personeli tarafından görevlendirilen arabulucudan süreç başlamadan veya süreç devam ederken herhangi bir sebeple (arabulucu ile taraflar arasında menfaat ilişkisi veya çatışması olması, akrabalık ilişkisi veya husumet bulunması, arabulucunun etik ilkelere açıkça aykırı davranışı vb.) memnun kalmamışlarsa arabulucuyu reddedebilmelerine imkân tanınması önemlidir. Bu durumda arabulucu, taraflardan en az birinin durumu (kendisine veya görevlendirmeyi yapan büro personeline) yazılı olarak bildirmesi halinde dosyayı sistemden bu seçenekle kapatabilmelidir. Bu aşamada sisteme kendisine ulaşan yazılı beyanı da yükleyebilmesi imkânı mutlaka bulunmalıdır. Çünkü taraflardan biri sadece arabuluculuk sürecini sabote etmek ve sürüncemede bırakmak amacıyla sürekli atanan arabulucuları reddetme yoluna gidebilecektir. Arabulucunun taraflarca reddedilmesi nedeniyle sistem tarafından derhal yeni bir arabulucu atanacak ve durum taraflara arabuluculuk bürosu ve sistem tarafından yeni atanan arabulucu tarafından gecikmeksizin bildirilecektir. Arabulucunun reddi işlemi, atamanın öğrenilmesinden hemen sonra (en fazla 48 saat içinde), henüz arabulucu işlemlere başlamadan yapılırsa bu durumda arabulucu ücrete hak kazanamayacak ancak puanı otomatik olarak iade edilecektir. Ancak arabulucunun reddine ilişkin bildirim işlemi süreç başladıktan ve arabulucu ilk toplantı gününü taraflara bildirdikten sonra yapılırsa bu durumda arabulucu yapmış olduğu hizmet nedeniyle iki saatlik ücret tutarına hak kazanmış olmasının hakkaniyete daha uygun olacağı kanaatindeyiz. Arabuluculuk sonucunda tarafların anlaşamaması halinde yargılamayı yapan hakim, arabulucunun neden reddedildiğini inceleyecek, eğer red sebebini yerinde görmezse arabulucuyu reddeden tarafa, arabulucuya ödenen tutarı yargılama gideri olarak yükleyebilecektir.
d) Arabulucunun Süreçten Çekilmesi: Arabulucu da kendine yapılmış görevlendirmeden gerek görmesi halinde (arabulucu ile taraflar arasında menfaat ilişkisi veya çatışması olması, akrabalık ilişkisi veya husumet bulunması vb.) çekilebilmelidir. Arabulucunun görevden çekilmesi kararı hangi aşamada olursa olsun arabulucuya derhal puanı iade edilir ve fakat arabulucu bu süreçte sarf etmiş olduğu emek nedeniyle ücrete hak kazanamaz. Arabulucunun süreçten çekilmesi seçeneğiyle sürecin sona erdirilmesi durumunda arabulucunun süreçten çekilme gerekçesini yazabilmesi için en az 500 karakterlik bir alan açılması yerinde olacaktır. Arabulucunun süreçten çekilmesi durumunda sistem tarafından derhal yeni bir arabulucu atanacak ve durum taraflara arabuluculuk bürosu ve sistem tarafından yeni atanan arabulucu tarafından gecikmeksizin bildirilecektir. Şayet taraflarca arabulucunun süreç için emek sarf etmemek amacıyla ya da kendi ihmali davranışları nedeniyle yasal süre içerisinde süreci tamamlayamayacağı endişesiyle süreçten çekildiği iddia edilirse bu hususta Arabuluculuk Daire Başkanlığı ‘na şikâyet etme hakları saklıdır.
21) Sol sütunda bulunan ve arabulucunun kendine atanan görevleri, 24 saatlik süre zarfında kabul etmesine veya reddetmesine yönelik işlemleri gerçekleştirdiği “Gelen İşler” kısmında arabulucu tarafından görevlendirme kabul de edilse red de edilse sistem tarafından arabulucuya bir (1) puan verilmektedir. Ancak bu durum zaman zaman sorunlara yol açabilmektedir. Şöyle ki;
a) Arabulucu kendine atanan görevdeki tarafları gördüğünde (taraflarla arasındaki menfaat ilişkisi veya çatışması halleri sebebiyle) bu görevlendirmeyi kabul etmek istemeyebilir. Bunun en somut örneği kendi müvekkillerinin veya bizzat kendisi tarafından yapılan başvuru için görevlendirilmesidir. Bu ve benzeri durumlarda arabulucu görevi red gerekçesini de somut şekilde ve mümkünse belge ile ortaya koyarak görevi kabulden kaçınabilmeli ve bu durumda sistem tarafından arabulucuya puan verilmemeli veya verilen puan iade edilmelidir.
b) Arabulucu yapılan görevlendirmenin konusu itibariyle arabuluculuğa elverişli olmadığını veya açıkça dava şartı kapsamı dışında kaldığını tespit etmesi halinde arabulucu yine görevi red gerekçesini de somut şekilde ortaya koyarak görevi kabulden kaçınabilmeli ve bu durumda sistem tarafından arabulucuya puan verilmemeli veya verilen puan iade edilmelidir. Ancak bu durumda arabulucunun reddettiği görev sistem tarafından yeni bir arabulucuya atanmadan önce mümkünse Arabuluculuk Daire Başkanlığı ‘nda görev yapan hukukçular (tetkik hakimleri) tarafından incelenerek nihai kararın verilmesi çok daha sağlıklı ve güvenilir olacaktır. Şayet inceleyen hakim arabulucunun gerekçesini yerinde görürse başvuru iptal edilerek sistem tarafından yeni bir arabulucu atanmasının ve hatalı görevlendirmede ısrar edilmesinin önüne geçilecektir. Başvurunun iptaline karar verilmesi halinde durum başvurucuya arabuluculuk bürosu tarafından gecikmeksizin bildirilecektir.
22) “Arabulucu Raporu” kısmında arabulucular sadece son bir yıla ait iş ve işlemlerini görüntüleyebilmekte, daha eski tarihli uygulamalarına erişememektedirler. Bu sürenin de arabulucunun sicile kaydolduğu tarihten günümüze kadar görüntülenebilecek şekilde genişletilmesi, arabulucuların kendi başarılarını ve iş durumlarını çok daha sağlıklı ve şeffaf şekilde görüntüleyebilmelerine imkân sağlayacaktır.
Uygulamada gerek arabulucuların etkinliğini gerekse portalın verimliliğini arttıracağına inandığımız önerilerimizi Sayın Başkanlığınızın değerlendirilme ve görüşlerine sunarız. 26.06.2026
Arb. Av. A.Erinç SOYER
